Wat kan ik doen tegen paniekaanvallen? Ik heb ze sinds twee jaar en vraag me af wat er tegen te doen is. De een zegt: ga maar naar een psycholoog, de ander zegt: medicijnen gebruiken, en weer een ander adviseert een combinatie van deze zaken. Is er een goed medicijn zonder bijwerkingen? Wat is de beste methode om zoiets aan te pakken?
Kemal Inci, psycholoog:
Een goede behandeling begint bij een goede diagnose. Als minstens vier van de volgende symptomen zich plotseling voordoen zonder dat er sprake is van een reëel gevaar, is sprake van een paniekaanval: hartkloppingen, druk op de borst, transpireren/opvliegers, verdoofd gevoel/tintelingen, trillen/beven, ademnood, maagdarmklachten, duizeligheid/onvastheid, een gevoel van vervreemding van de omgeving en/of van jezelf, angst voor controleverlies, angst dood te gaan of gek te worden.
Van een paniekstoornis is pas sprake als er bij iemand met paniekaanvallen een angst blijft bestaan voor het krijgen van een nieuwe paniekaanval. Als de persoon uit angst voor het krijgen van een nieuwe paniekaanval bepaalde situaties gaat vermijden, spreken we van een paniekstoornis met agorafobie (‘pleinvrees’). Dit kan zulke ernstige vormen aannemen, dat mensen zowel in hun sociale als hun beroepsleven ernstig beperkt zijn.
Wat ook vaak voorkomt is dat de lichamelijke symptomen die gepaard gaan met een paniekstoornis, verkeerd worden geïnterpreteerd en worden gezien als een uitingsvorm van een ernstige ziekte. In dat geval spreken we van hypochondrie.
Paniekklachten kunnen op zichzelf staan, maar zijn soms ook een uitingsvorm van andere onderliggende problematiek. De behandeling van paniekklachten moet aan de ene kant gericht zijn op vermindering van de klachten en aan de andere kant op het herstel van het functioneren. Cognitieve gedragstherapie is een effectieve en de meest aangewezen behandeling bij paniekklachten. Eventueel kan deze behandeling gecombineerd worden met medicamenteuze behandeling (antidepressiva of angstverminderende medicijnen). Een medicamenteuze behandeling zonder psychologische behandeling is ongewenst, omdat na het stoppen met de medicijnen de kans op terugval groot is. Bovendien is bij een gecombineerde behandeling goed overleg tussen de verschillende behandelaars van groot belang.