gezondNU

Omdat wij een reis naar Zuid-Afrika willen maken, wordt ons aangeraden preventief malariapillen te gebruiken. Hebben deze pillen bijwerkingen en zijn die op te vangen? Ook vragen wij ons af of er geen alternatief is, bijvoorbeeld Echinaceaproducten?

Paul Nijs, apotheker: Malaria is de meest bekende tropische ziekte. Ondanks de huidige preventieve maatregelen komt een dodelijke afloop nog steeds voor. Malaria is een koortsziekte bij de mens, veroorzaakt door eencellige parasieten van de familie Plasmodium. De gevaarlijkste telg is Plasmodium falciparum. De meeste andere Plasmodiumsoorten veroorzaken wel hinderlijke koorts maar zijn niet levensgevaarlijk. Het grote probleem is dat deze parasieten steeds opnieuw resistent worden tegen de door de mens ingezette medicijnen.
De parasieten worden overgebracht door zeer kleine muggen, de Anophelessoorten. In de tropen zijn deze muggen vooral ’s nachts actief. Op de eerste plaats is het daarom belangrijk muggenbeten te vermijden. Slaap in de echt gevaarlijke gebieden altijd onder een muskietennet. Draag zoveel mogelijk lichaambedekkende kleding en wrijf de blote delen in met een middel dat insecten afstoot. Naast synthetische, zoals DEET, bestaan er ook even afdoende natuurlijke middelen zoals citronella uit citroenmelisse, myrtenal uit munt, tijm, salie of rozemarijn. Ook het eten van een vitamine B-complex en koolsoorten, radijsjes en mosterdzaadjes helpt, omdat muggen de geur van deze producten afstotelijk vinden.
De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) onderscheidt wereldwijd drie gebieden van malariaresistentie. Daar worden de preventieve middelen telkens aangepast:
-zone A: zonder resistentie. Inname van Nivaquine preventief en na terugkeer is hier voldoende (300 mg éénmaal per week).
-zone B: matige resistentie. Wekelijkse inname van 300 mg Nivaquine en dagelijks 200 mg Paludrine is in dit gebied nodig.
-zone C: hoge resistentie. Het aangewezen middel in dit gebied is Lariam, 250 mg éénmaal per week. Ook kunt u kiezen voor het zone B-schema plus het klassieke, ouderwetse kinine (driemaal daags 650 mg gedurende een week).
Een echt afdoende malariavaccin is nog altijd niet gevonden, omdat de malariaparasiet voortdurend van uiterlijk verandert net als het griep- en aidsvirus.Veelbelovend zijn enkele derivaten uit het Chinese Artemisia annua (wormhout). Ze zijn weinig toxisch en werken minstens zo goed als het Indiaanse kinine. Maar dit middel is op lange termijn nog onvoldoende beproefd.
Voor wat betreft de bijwerkingen van antimalariamiddelen: er kan wat jeuk, misselijkheid, buikpijn en dergelijke optreden, maar echt noemenswaardig zal dat niet zijn. Planten zoals Echinacea en in het algemeen voeding die het immuunsysteem versterkt (zoals worteltjes, peulvruchten, bessen en ui-achtigen) zijn ook aan te bevelen. Zij zullen geen spectaculair positief effect hebben, maar wel uw weerstand opmerkelijk verhogen.