gezondNU

De meest voorgeschreven geneesmiddelen in Nederland,  slaap- en kalmeringsmiddelen, worden vanaf 1 januari niet meer vergoed. Grote kans dat u dit treft. In dit gezondNU dossier leest u daarom wat er exact gaat veranderen, waarom dat gebeurt en hoe u slaapmiddelengebruik kunt afbouwen.

*Wat verandert er?
* Waarom verandert dit?
*Wanneer is slaapmedicatie effectief?
*Wanneer is het medicijn niet meer effectief?
* Wanneer treedt het verslavende effect in?
*Waarom mag slaapmedicatie niet lang gebruikt worden?
*Hoe kan ik het gebruik afbouwen?
* Waar kan ik slaapcursussen volgen? 
* Nieuws
* Is er meer mogelijk?

Wat verandert er?
Minister van Volksgezondheid Ab Klink heeft op 1 juni 2008 besloten dat de vergoeding van slaap- en kalmeringsmiddelen uit het basispakket niet meer worden vergoed. Vanaf 1 januari 2009 moet iedereen de medicijnen zelf betalen.

Mensen die de middelen een korte tijd gebruiken, krijgen dit niet meer vergoed. De minister vindt dit acceptabel, omdat de kosten laag zijn –  namelijk twaalf tot zestien euro per kuur. Wie echter epilepsie heeft of angststoornissen waarbij antidepressiva niet werken, krijgt de slaapmedicatie wél vergoed. Dat geldt ook voor mensen met meerdere psychiatrische problemen of mensen die ongeneeslijk ziek zijn.

Waarom verandert dit?
Slaapmiddelen, die officieel onder de benzodiapinen vallen, zijn de meest voorgeschreven geneesmiddelen in Nederland – ze worden door ongeveer 1,9 miljoen mensen gebruikt. Toch wil Minister Klink de vergoeding afschaffen omdat de medicijnen verslavend kunnen zijn. Bovendien zijn ze maar een paar weken medisch effectief.

Wanneer is slaapmedicatie effectief?
Volgens het ‘Farmacotherapeutisch kompas’, een gerenommeerd naslagwerk voor zorgverleners, mogen slaapmiddelen verstrekt worden als het functioneren overdag gestoord is door slapeloosheid.
Slapeloosheid is een in- en doorslaapstoornis. We zijn moe en willen slapen, maar dat lukt niet. Hierdoor kunnen we het gevoel krijgen dat we te weinig hebt geslapen. Op wie in drie weken tijd minimaal twee keer per week slecht slaapt, kan dit overdag een lichamelijk en geestelijk effect hebben.
Slaapmiddelen kunnen dit inslapen en doorslapen tijdelijk bevorderen. Benzodiazepinen hebben een remmende werking op het zenuwstelsel. U wordt daardoor sloom en slaperig en de medicatie heeft een spierverslappende werking.
De Nederlandse huisartsen schrijven bij zestig tot tachtig procent van de mensen met slaapstoornissen slaapmiddelen voor. Daarnaast passen ze de slaapmiddelen toe bij angstklachten of overspannenheid.

Wanneer is het medicijn niet meer effectief?
Kort gezegd: als u het langer dan twee weken gebruikt. Volgens het ‘Farmacotherapeutische kompas’ is alleen incidentele toepassing of kortdurend gebruik van maximaal twee weken voor nieuwe patiënten verantwoord. Een slaapmiddel is een symptoombestrijder en na een paar weken is het medisch niet meer effectief.  Er treedt zowel psychische als lichamelijke afhankelijkheid op. Verslaving dus.

Wanneer treedt het verslavende effect in?
De terughoudendheid (twee weken gebruiken) komt niet uit de lucht vallen. Benzodiazepinen behoren tot de meest verslavende geneesmiddelen ter wereld. Al na ongeveer twee weken hebben we steeds hogere doseringen nodig om rustig te blijven of te kunnen slapen. Uiteindelijk bestaat er een voortdurende behoefte om een slaapmiddel te nemen en kunnen we niet meer zonder. Na drie maanden gebruik zijn ze verslavend.

De medicijnverslaving aan slaap- en kalmeringsmiddelen komt overigens vooral voor bij vrouwen en is één van de meest voorkomende verslavingen in Nederland.

Waarom mag slaapmedicatie niet lang gebruikt worden?
Artsen zijn het er al jaren over eens: aan slaapmiddelen zitten meer nadelen dan voordelen. Daarom moeten we deze medicijnen nooit een lange tijd achter elkaar slikken. Bij verslaving hebben we hogere doseringen nodig om hetzelfde effect te krijgen. De kans op bijwerkingen neemt daardoor dramatisch toe. Raadpleeg daarom altijd voor gebruik de bijsluiter of maak een afspraak met uw huisarts.

Hoe kan ik het gebruik afbouwen?
Een slaapcursus blijkt effectiever te zijn om van slaapklachten af te komen dan slaapmiddelen. Mensen met een verslaving aan slaapmiddelen zouden daarom slaaplessen moeten volgen om minder van de medicijnen te hoeven gebruiken. Als u na langer gebruik stopt met slikken zonder slaapcursus, kunnen er ontwenningsverschijnselen ontstaan zoals hoofdpijn, zweten, duizeligheid en misselijkheid. Het is daarom goed om te stoppen onder therapeutische en medische begeleiding.

Waar kan ik die cursussen vinden?
Slaapcursussen worden vaak georganiseerd door de GGD, de thuiszorgorganisatie of instellingen voor Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). Informeer bij deze instanties wanneer er bij u in de buurt een slaapcursus wordt gegeven.

Nieuws
CZ vergoedt nog slaappil (22-12-2008)
Zorgverzekeraar CZ helpt bij het afkicken van slaapmedicatie. Tot 1 april 2009 blijft CZ nog diazepam vergoeden, alleen voor degene die in overleg met hun huisarts bezig zijn met afkicken – of er mee willen beginnen. De zorgverzekeraar vergoedt al langer psychische hulp voor patiënten die willen stoppen met het gebruik van zware slaapmiddelen. In aanvullende verzekeringen kent CZ ook een (gedeeltelijke) vergoeding van slaapcursussen.

Run op slaap- en kalmeringsmiddelen (23-12-2008)
Gebruikers van slaap- en kalmeringsmiddelen zijn voor de jaarwisseling massaal pillen aan het inslaan. Dat meldt het AD. Gebruikers proberen een extra recept vergoed te krijgen, door anderhalve week eerder dan normaal naar de apotheek te gaan. Volgens de apothekersclub KNMP kon dit verwacht worden, nu de pillen nog gratis zijn. Wie in 2009 iedere dag een slaappil slikt, is jaarlijks 120 euro kwijt aan medicatie.

Huisartsen laks met voorschrijven slaapmiddelen (06-02-2009)
Huisartsen houden zich niet aan de richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) als het gaat om het voorschrijven van slaap- en kalmeringsmiddelen, toont de Consumentenbond. Huisartsen mogen gebruikers niet meer dan vijf tot tien tabletten per keer voorschrijven. Het blijkt echter dat een derde van de gebruikers bij het eerste recept meer dan tien pillen krijgt. Bij herhaalrecepten is dat nog meer. Ook zouden huisartsen gebruikers op alternatieven moeten wijzen, zoals ontspanningsoefeningen of een slaapcursus. Maar slechts bij de helft van de mensen gebeurt dit inderdaad.

Extra slaappillen verkocht in december (23-02-2009)
Apotheken hebben in december 3,5 miljoen meer slaapmiddelen verkocht dan het jaar daarvoor. Dit becijferde de Stichting Farmaceutische Kerngetallen. Eind vorig jaar werd al duidelijk dat er een run op slaap- en kalmeringsmiddelen was. In januari 2009 gingen er vijf miljoen minder pillen over de toonbank dan gemiddeld, omdat zorgverzekeraars de slaappillen in het nieuwe jaar niet meer vergoeden.

Is er meer mogelijk?
Ook een osteopaat kan u helpen om van uw slaapklachten af te komen, kijk hier voor meer informatie.