gezondNU

De EHEC-epidemie is op z'n retour, maar nog niet voorbij, zo blijkt uit recente meetingen van het Robert Koch Instituut. Volgens het Europees centrum voor ziektepreventie (ECDC) zijn er tot nu toe 3.908 bevestigde EHEC-besmettingen, waarvan 765 mensen het HUS syndroom hebben opgelopen. Het aantal EHEC-doden ligt volgens het ECDC op 41. Het centrum baseert zich op de cijfers van het Robert Koch Instituut.

Tellingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wijken af van die van het ECDC. De WHO houdt het op 53 doden en meer dan 4.000 EHEC-besmettingen in 14 Europese landen, de VS en Canada, waarvan ruim 3.900 besmettingen in Duitsland.

• Wat is de EHEC-bacterie (Enterohemorragische E.coli)?
• Hoe raak je besmet met EHEC?
• Wat zijn de symptomen?
• Zijn er al eerder uitbraken geweest?
• Hoeveel mensen zijn er al besmet?
• Wat is de bron van deze bacterie?
• Is er een behandeling tegen de EHEC-infectie?
• Kan je een besmetting voorkomen?

Wat is de EHEC-bacterie (Enterohemorragische E.coli)?
De EHEC-bacterie, ofwel de Enterohemorragische E.coli, valt onder de groep E-coli bacteriën. Deze bacteriën komen van nature voor in de darmen van mensen en zoogdieren. De meeste E-coli's zijn onschuldig, maar de EHEC-bacterie kan iemand wel flink ziek maken. Dat was niks nieuws.

Deze Duitse versie van de EHEC-bacterie is echter gemuteerd, en daardoor agressiever dan gebruikelijk. Hij blijkt bestand tegen veel gangbare antibiotica. Daarbij blijft deze EHEC beter plakken aan het darmweefsel, waardoor ze meer gifstoffen in ons lichaam kan pompen. Een besmetting met EHEC is gevaarlijk door de mogelijke complicaties.

Hoe raak je besmet met EHEC?
De EHEC-bacterie komt bijna altijd uit de mest van vee. De bacterie kan zo via de mest in rauw vlees terechtkomen, of in ongepasteuriseerde melk of andere zuivelproducten. Ook groenten die in contact zijn gekomen met mest kunnen deze bacterie bevatten. De meeste infecties uit het verleden kwamen door rauw of onvoldoende verhit rundvlees, zoals gehakt of filet american. Ook is er een kleine kans dat u het kunt oplopen na een bezoek aan de kinderboerderij

Wat zijn de symptomen?
Een EHEC besmetting begint vaak met een lichte buikpijn en diarree. Daarnaast kunnen de volgende symptomen optreden:
*Darmbloedingen
*Hevige diarree gepaard met bloed
*Buikkrampen
*Koorts
*Misselijkheid
*Bloedarmoede

Ongeveer vijftien procent van de mensen die besmet zijn ontwikkelen het HUS syndroom (ernstige nierfalen). Bij tien tot twintig procent ontwikkelt de kwaal zich tot een ernstige bloederige darmontsteking. De incubatietijd van de bacterie is tussen de twee en tien dagen.

Artsen van de klinieken in het Duitse Bonn en Greifswald vonden aanwijzingen dat de EHEC-bacterie ook het immuunsysteem ontregelt bij mensen die besmet zijn. In de bloedvaten van een aantal besmette mensen is een ophoping gevonden van een eiwit dat verantwoordelijk is voor bloedstolling. Die beperken de doorbloeding van bepaalde hersengebieden, wat kan leiden tot complicaties. In Greifswald krijgen inmiddels vier ernstig zieken een speciale behandeling waarbij die stoffen uit hun bloed worden gefilterd. De eerste testresultaten zijn hoopgevend, aldus de artsen.

Zijn er al eerder uitbraken geweest?
Ja, het is niet voor de eerste keer dat mensen (ernstig) ziek worden, of zelfs overlijden door een besmetting met de EHEC-bacterie of de grotere STEC-bacteriegroep, waartoe EHEC behoord. In Nederland zijn er per jaar tussen de dertig en zestig gevallen bekend. Het gaat dan om besmettingen die zijn bevestigd door laboratoriumtestjes. Het type EHEC-bacterie dat nu voor een uitbraak zorgt, is nog nooit in Nederland aangetroffen.

Hoeveel mensen zijn er al besmet?
Inmiddels zijn meer dan 3000 mensen in zestien landen ziek geworden. Dat terwijl de bacterie normaal gesproken ongeveer negenhonderd mensen in een heel jaar treft. Rond de 800 mensen lijden daarvan aan HUS. Het dodenaantal staat nu op drieenveertig, daarvan is er één dode buiten Duitsland gevallen, namelijk in Zweden. Het aantal gevallen is wel aan het dalen, al een paar dagen zijn er weinig nieuwe gevallen meer gemeld.

In Nederland zijn momenteel acht gevallen bekend van mensen die besmet zijn met de EHEC-bacterie. Vier van hen hebben naast darmklachten ook HUS. In die gevallen is het zeker dat het HUS syndroom is veroorzaakt door de Duitse EHEC-bacterie. Ook in andere landen in Europa is de darmbacterie opgedoken. Allemaal, ook de Nederlanders, waren op reis geweest naar Duitsland.

Wat is de bron van de deze bacterie?
Waarbij eerst gedacht werd dat komkommers, sla en tomaten de oorzaak van deze EHEC-uitbraak waren, is nu bekend dat taugé en andere gekiemde groenten als erwten, linzen en bonen de verspreidingsbron van deze uitbraak is. Vrijdag 10 juni werd de levensgevaarlijke variant van de EHEC-bacterie aangetroffen op kiemgroente die afkomstig was van een biobedrijf uit Nedersaksen, het gaat hier om de bacterie O104:H4. Daarmee lijkt de bron van deze crisis nu eindelijk gevonden.

In Nederland zijn er voor de zekerheid monsters genomen van taugé, maar er is geen enkele aanwijzing dat hier eventuele besmette taugé uit Duitsland terecht is gekomen. Wel zijn op rode bietenspruiten afkomstig van twee Nederlandse telers EHEC-bacteriën aangetroffen. De bietenspruit, vaak gebruikt als ganering, valt net als taugé onder kiemgroenten. Het gaat bij allebei niet om het gevaarlijke type uit Duitsland, toch zijn de producten van het bedrijf uit de handel genomen.

In Thailand is een E.coli bacterie aangetroffen op geïmporteerde bloemkolen uit Europa. Het is nog niet zeker of het om dezelfde stam gaat als de gevaarlijke versie die in Europa voor de uitbraak heeft gezorgd.

Is er een behandeling tegen de EHEC-infectie?
Bij mild verlopende E.coli-infecties is een behandeling meestal niet nodig. Bij ernstige infecties kan antibiotica soms een hulpmiddel zijn. Maar omdat de huidige antibiotica niet opgewassen zijn tegen deze versie van de EHEC-bacterie, is er nog geen standaard behandeling mogelijk. Hier wordt nu hard naar gezocht. Het Hamburgse academisch ziekenhuis en ook andere klinieken zijn wel bezig met proeven met een nieuwe medicijn, Eculizumab genaamd. Dit medicijn moet de nieren beschermen. Het wordt als laatste redmiddel toegediend aan de ernstigste gevallen. Eerdere proeven in andere landen bieden hoop, maar pas over enkele weken wordt duidelijk of Eculizumab aanslaat.

Voedingswetenschappers van onderzoekscentrum TNO ontdekten een nieuw middel van natuurlijke ingrediënten. Deze doodt bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica. Het middel zou dus ook een einde kunnen maken aan de verspreiding van de levensgevaarlijke EHEC-bacterie. Helaas laat TNO weten dat deze oplossing pas over twee jaar in de praktijk toepasbaar is.

Kan je een besmetting voorkomen?
Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat er EHEC-besmette groenten in de Nederlandse supermarkten liggen. Wilt u toch preventiemaatregelen nemen, dan luidt het advies de hygiënemaatregelen goed op te volgen. Dus groenten grondig wassen, goede hygiëne bij het bereiden van voedsel, vlees altijd goed verhitten en regelmatig de handen wassen.

Heeft u nog meer actuele informatie over de EHEC-bacterie die hier niet bij staat? Mail dan naar redactie@gezondnu.nl o.v.v. dossier EHEC-bacterie.