Wat is diabetes?

Diabetes mellitus, ook wel suikerziekte genoemd, is een aandoening waarbij het glucosegehalte in het bloed hoger is dan normaal. Dat komt door een relatief tekort aan het hormoon insuline. Insuline zorgt ervoor dat het lichaam glucose uit het bloed opneemt. Als een lichaam geen of weinig insuline heeft wordt glucose niet in het lichaam opgenomen en blijft het in het bloed zitten. Als de bloedsuikerspiegel gaat stijgen en er geen actie wordt ondernomen kan dit er uiteindelijk voor zorgen dat iemand in coma raakt.

Er zijn twee soorten diabetes:  type 1 en type 2. Mensen met type 1 maken door een genetische fout weinig of geen insuline aan. Het is dan ook nodig dat ze het dagelijks per injectie krijgen toegediend. Deze vorm wordt vaak al vroeg opgemerkt en komt bij maar 10 procent van de diabetespatiënten voor. Daarom gaan we het vooral hebben over type 2. Mensen met deze vorm maken relatief te weinig insuline aan, of hun cellen bouwen er een weerstand tegen op. Zij kunnen vaak met tabletten toe, in plaats van insuline te hoeven spuiten.

Hoe ontstaat type 2?

De precieze oorzaak is nog niet duidelijk, maar we weten wel welke factoren diabetes in de hand werken. Teveel lichaamsvet is een grote boosdoener en mensen met overgewicht hebben daardoor meer kans op type 2. Heeft u zwangerschapsdiabetes gehad? Dan loopt u meer risico. Als iemand in uw familie het heeft, behoort u tot ook de risicogroep. Verder hebben mensen met een hoge bloeddruk en/of te hoog cholesterol vaak diabetes en vice versa. Bent u nieuwsgierig naar uw risicofactor? Doe dan de risicotest.

Wat zijn de gevolgen?

Van diabetes hoeft u niet veel last te hebben, zolang uw bloedsuikergehalte stabiel blijft. Als deze gaat schommelen ontstaan er problemen. Zo'n schommeling ontstaat doordat het medicijngebruik of het insulinespuiten verkeerd is gegaan. Ook als uw dagelijkse patroon of ritme verstoord is kan het mis gaan. Als u meer of minder hebt bewogen of gegeten, ziek bent, veel stress hebt of alcohol heeft gedronken kan het gebeuren dat uw bloedsuikergehalte te hoog of te laag wordt.

Veelvoorkomende klachten bij een te hoog suikergehalte zijn moeheid, dorst en een droge tong. Ook moet u misschien veel plassen. Als u niet op tijd insuline spuit, kan ademhalen moeilijker worden en wordt u zwak en suf.

Bij een te laag bloedsuikergehalte komen er veel meer klachten om de hoek kijken zoals duizeligheid, trillen, zweten, hoofdpijn, hartkloppingen, moeheid en een wisselend humeur. Dan moet u snel iets eten of drinken waar veel suiker in zit op het bloedsuikerpeil weer omhoog te halen. Als u dat niet doet kunt u stuipen krijgen en uiteindelijk in een coma raken. Het is handig om altijd een rolletje druivensuiker bij u te hebben.  

Hoe wordt diabetes type 2 behandeld?

Allereerst moet u naar de diëtiste. Helpt een dieet onvoldoende of hebt u ten tijde van het vaststellen van de diagnose torenhoge bloedsuikers, dan wordt medicatie toegevoegd. Er wordt meestal pas met medicatie begonnen als de diabetes in een bepaald stadium is. Het proces van insulineweerstand gaat namelijk geleidelijk. Als de cellen die insuline aanmaken het niet meer aankunnen moeten ze ondersteund worden door medicijnen.   

Verder is het belangrijk om uw bloeddruk zo laag mogelijk te houden. Dat kan door uw voedingspatroon aan te passen. Suiker-  en zetmeelrijk eten zorgt bij diabetici voor een hoge bloeddruk. Deze koolhydraten kunt u dus beter vervangen door onverzadigde vetzuren, die voor een lage bloeddruk zorgen. Ook magnesium heeft een positief effect. En uiteraard moet u zuinig met zout zijn.

Wat kunt u zelf doen om type 2 te voorkomen? 

Een gezonde levensstijl is de beste basis. Voldoende beweging en gezonde voeding verlaagt de kans op diabetes aanzienlijk, en als u het al hebt blijven uw klachten daarmee beperkt.  Ook matig alcoholgebruik kan de kans om het te krijgen verminderen.

Verder blijkt dat de duur van de slaap ook effect heeft. Mensen die 5 of 6 uur slapen hebben tweemaal zoveel kans op diabetes als mensen die 8 uur slapen.